Kiezerslijst 1826

KIEZERSLIJST 1826.

(Verschenen in Gestella jg 16 pg 83)
Een kiezerslijst kennen we allemaal, en we vinden het nu zelfs normaal dat iedere meerderjarige Belg (met burgerrechten) daarin vermeld staat. Het is nochtans niet altijd zo geweest dat elke meerderjarige onderworpen was aan de stemplicht. In ons land bestond vanaf 1887 een “capacitair stemrecht”. Dit wil zeggen dat arbeiders die lager onderwijs genoten hadden of geslaagd waren in een kiesexamen, konden deelnemen aan gemeenteraadsverkiezingen. Het resultaat van dit capacitair stemrecht was eigenlijk zo goed als nihil vermits de schoolplicht maar ingevoerd werd op 19 mei 1914.
Acht jaar later was er het “algemeen meervoudig stemrecht” voor gemeenteraadsverkiezingen. Cijnsbetalers en inwoners met een kadastraal inkomen kregen extra stemmen. Hoe groter het be-
taalde bedrag aan belastingen hoe meer stemmen men kon uitbrengen. En dit was enkel voorbehouden voor mannen vanaf 25 jaar oud. Arbeiders moesten minstens 30 jaar oud zijn en reeds drie jaar de gemeente bewonen.
Uiteindelijk werd het “enkelvoudig stemrecht” ingevoerd na de Eerste Wereldoorlog voor mannen vanaf 21 jaar. De eerste verkiezingen volgens dit systeem werden gehouden op 16 november 1919
Vrouwen moesten voor hun kiesrecht wachten tot na W.O. II. Door de wet van 19 februari 1948 konden ze in 1949 voor het eerst hun stem uitbrengen. Thans is er reeds stemplicht vanaf 18 jaar.
Tijdens het bestuur van het Koninkrijk der Nederlanden (1814-1830) werd op 8 februari 1826 een kiezerslijst opgemaakt voor de gemeenteraadsverkiezingen te Bekegem. Op de 87 gezinshoofden waren er slechts 7 die genoeg belastingen betaalden om te mogen stemmen. Het waren allen landbouwers. Er werd nog een onderscheid gemaakt tussen diegenen die meer dan 150 gulden betaalden en diegenen die 25 gulden of meer betaalden.
“Naamlijst der personen welke binnen de gemeente Bekeghem, honderdvijftig gulden betalen voor Directe Belastingen, het Patentregt daaronder niet begrepen, en die ingevolge art. 23 en volgende van het reglement van den 23 julij 1825, nr 132 tot kiezers kunnen worden benoemd” :
-nihil
“Idem allen die eene som van 25 gulden betalen” :
1. MEULEMEESTER Philippus betaald     70. 45
2. MINNE Francis                                            37.11
3. VERHEECKE Philippus                                               43. 95
4. TUBERGHEIN Jacob                                   69. 88
5. MEULENAERE Philippus                          66. 32
6. BONNY Leonardus                                    26. 00
7. VANDEKINDEREN Ferdinand                                31. 49
Deze lijst werd op 9 maart 1826 aangevuld met : “geregtigd tot het uitoefenen van het stemregt ten platten lande” :
1. MUULS Pieter, wonend te Gistel, rentenier, en betaald 34. 81
2. VEREECKE Philippus, wonende te Aartrijke, landbouwer, betaald  37. 79
 
Omdat er van deze personen slechts een minimale omschrijving gegeven wordt (enkel naam en beroep zijn vermeld) heb ik geprobeerd hen iets beter te situeren. Daarvoor werd gebruik gemaakt van de B.S. en van de volkstellingen 1814 en 1829. Toch is het me niet gelukt allen “thuis te wijzen”.
 
l. MEULEMEESTER Philippus
Deze man bestaat niet in de B.S. noch in de voornoemde volkstellingen. Waarschijnlijk betreft het hier (De) Meulemeester Petrus die een groot landbouwbedrijf had te Bekegem. Het zou verwonderlijk zijn indien deze landbouwer niet genoeg belastingen betaalde om kiesrecht te hebben. De Meulemeester Petrus Jacobus is geboren in Zerkegem op 7 januari 1774 als zoon van Jacob en Anna Rogiers. Hij huwde er met Veronica Vande Weghe en had bij haar negen kinderen. Na haar overlijden te Zerkegem huwde Petrus voor de tweede maal met de 20 jaar jongere Vermeesch Anna Theresia uit Westkerke, dochter van Franciscus en Helena Devos (soms ook Florentia Helena
Fossez genoemd). Hij kwam zich toen te Bekegem vestigen waar hun eerste kind Rosalie geboren werd op 6 januari 1826. In 1829 hadden ze als dienstmeid de 20 jarige Anna Theresia Pottier uit
Bekegem. Petrus Jacobus De Meulemeester overleed te Bekegem op 26 oktober 1841. Z’n vrouw Anna overleefde hem 22 jaar en overleed er op 14 december 1863.
2. MINNE Francis
Deze persoon is niet terug te vinden in de B.S. noch in de volkstellingen van Bekegem. Blijkbaar heeft hij slechts een korte periode te Bekegm gewoond. Drie jaar na het opmaken van de kiezerslijst verbleef hij niet meer te Bekegem. Hij is er ook niet gestorven.
 3. VERHEECKE Philippus
Geboren te Aartrijke op 28 juni 1799 als zoon van Philippus en Joanna Clara Decleir, werd deze man een personaliteit te Bekegem. Hij was er burgemeester van 1849 tot 1855 en nogmaals van september 1872 tot april 1880. Na het overlijden van z’n vader te Bekegem op 16 februari 1818 nam hij de leiding van het landbouwbedrijf over. Hij bleef waarschijnlijk ongehuwd. Als knechten had hij in dienst : Petrus Callewaert uit Koolskamp en Lodewijk Ghysele uit Gistel. Philippus Verheecke jr is niet te Bekegem gestorven.
4. TYBERGIJN, TYBERGHEIN Jacobus
Zoon van Josephus en Anna Theresia Verleye uit Gits. Hij is aldaar geboren op 15 maart 1783. In 1810 op 29 april trouwde hij te Eernegem met Godelieve Declerck d.v. Michel en Theresia Vande Casteele. Na het overlijden van Godelieve te Bekegem op 7 december 1832 trouwde Jacobus voor de tweede maal met Coleta Van Hevel uit Koekelare (°Koekelare 30 dec. 1799) d.v. Josephus en Joanna Sys.
Jacobus Tyberghein had in 1829 twee meiden in dienst : Anna Ther. Desender uit Bekegem en Ivonia Rynks uit Eernegem. Hij overleed te Bekegem op 16 mei 1848. Coleta Van Hevel op 8 maart 1889.
5. (DE) MEULENAERE Philippus
Te Aartrijke geboren op 23 september 1762 als zoon van Petrus Jacobus en Cecilia Van Tournhout. Hij huwde te Bekegem op 2 oktober 1801 met de weduwe Petrus Vandycke, Blomme Maria Jacoba, geboren te Oedelem 24 december 1775. Zij was de dochter van Franciscus en Rosa De Wierd.
Op zijn hoeve waren er twee knechten in dienst, nl. Karel Jonckheere uit Aartrijke en Ântoon De Clercq uit Bekegem. Als meid was er Catharina Van Thourout uit Aartrijke.
Philippus De Meulenaere was schepen bij burgemeester Vandekinderen. Hij overleed te Bekegem op 9 augustus 1828.
6. BONNY Leonardus
Geboren te Eernegem op 18 december 1783 als zoon van Petrus en Anna Maria Vanhoutte. Te Bekegem trouwde hij met Sophia Coleta Vandycke op 9 januari 1816 en noemde toen Bernardus Bonny.
Sophia is de dochter van Petrus en Maria Blomme en geboren te Bekegem 2 juli 1795. Voornoemde De Meulenaere is haar stiefvader. In 1823 was Leonardus gemeenteraadslid en was “goed van gedrag
hebbende de bekwaamheyd tot bedienende plaats van lid deze, raad”, alhoewel hij z’n naam niet kon schrijven.
Er is in allerhande teksten grote verwarring over de voornaam van deze man. Nu eens noemt hij Leonardus, een andere maal Bernardus. Een nota in de B.S. naast de trouwakte zegt dat zijn juiste voornaam Leonardus is. Hij zetelt in de gemeenteraad als Bernardus. Blijkbaar was dat toen allemaal geen probleem.
Leonardus Bonny is gestorven te Eernegem “op de openbare weg dicht bij de hofstede van Jacobus Jonckheere” om 14u na de middag op 6 december 1848.
7. VANDE KINDEREN, VANDE KIJNDEREN Ferdinandus
Hij is geboren te Zerkegem ca. 1750. Bij z’n overlijden in 1835 staat dat hij 88 jaar oud is en de zoon van Carolus en Godelieve Van Daele. Carolus en Godelieve zijn pas getrouwd te Zerkegem op 22 juli 1755. Waarschijnlijk is Ferdinand geboren als “filius illigitimus” van Godelieve Van Daele.
Ferdinand Vande Kijnderen huwde te Bekegem met Leonora Helena Cecilia Moyaert, d.v. Joannes en Joanna De Bruyne op 8 april 1780.
Een jaar na het overlijden van z’n echtgenote (op 4 mei 1811) huwde Ferdinand voor de tweede maal, en dit te Roksem met de 26-jarige Victoria Lauwers. Hijzelf was toen al ongeveer 62 jaar !
Victoria is de dochter van Pieter en Marianna Vermeulen. Ze is geboren te Roksem op 11 juli 1786. Samen kochten ze nog vier kinderen. Ferdinand Vande Kijnderen was burgemeester te Bekegem
tijdens de hele Hollandse periode, van juli 1813 tot december 1830.
Ferdinand was  88 jaar toen hij te Bekegem overleed op 5 december 1835.
8. MUULS Pieter-Joannes (baljuw van de stede en graafschap Gistel) 
Deze rentenier uit Gistel is niet aldaar gestorven, evenmin in de gemeente Eernegem alwaar deze familie bekend was. Er is een Petrus Muuls geboren te Eernegem op 29 december 1745. ls dit dezelfde Persoon ??  (zie “Et in Flandrisde ecclesia Gestella” blz 138 en 139 huwelijk met Rosa Eugenie Tomboy 1787 
 9. VEREECKE Philippus
Is dit nog een derde Philippus Ver(h)eecke ? Zie onder nr 3.
Vader en zoon Ph. Verheecke zijn beiden te Aartrijke geboren. Een derde persoon met deze naam heb ik niet gevonden.
 
Bronnen :
RAB. Archief gemeente Bekegem nrs 12 en 13.
RAB. De PR. en BS. van de genoemde gemeenten.
Logo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.